Bijna de helft (48%) van de CEO’s wereldwijd gelooft dat de globale economie verder achteruit zal gaan in de komende 12 maanden, terwijl slechts 15% van de CEO’s denkt dat die zal groeien, zo blijkt uit de Global CEO Survey van PwC dit jaar. Dat is een schril contrast met de survey van vorig jaar, waarin maar liefst 48% stelde ‘zeer veel vertrouwen’ te hebben in de groeivooruitzichten. De Belgische ondernemers zien de toekomst zo mogelijk nog minder rooskleurig in: maar liefst 62% zegt dat de economie wereldwijd nog verder achteruit zal boeren, terwijl amper 3% gelooft in een verbetering van de economische situatie.
Opvallend is dat 40% van de CEO’s wereldwijd zegt meer vertrouwen te hebben in de omzetgroei voor het eigen bedrijf dan in de economische vooruitzichten. Mogelijk vinden bedrijfsleiders dat ze sinds de crisis van 2008 meer ervaring hebben opgedaan in het aansturen van hun bedrijf in moeilijke en wisselende economische tijden. Ook op dit vlak lijken Belgische CEO’s terughoudender: 12% zegt ‘erg veel vertouwen’ te hebben, maar het overgrote deel (47%) is toch wat voorzichtiger. Belgische bedrijfsleiders voorspellen dan ook grotere wijzigingen van hun strategie dan hun buitenlandse collega’s. Als belangrijkste redenen daarvoor noemen ze concurrentiële bedreiging, de impact van de staatsschuld, een gewijzigde risicotolerantie en de beschikbaarheid van talent.
Wereldwijd is 40% van de bedrijfsleiders er wel van overtuigd de geplande groei te kunnen realiseren, ondanks de moeilijke omstandigheden. Maar ook dat percentage ligt in ons land lager. Belgische bedrijfsleiders voorzien voor 2012 dan ook meer kostenbesparingen, outsourcing en desinvesteringen dan hun collega’s in Duitsland en Nederland. De Belgische CEO ligt het meest wakker van de schuldenlast en de fiscale tekorten (68%). 65% maakt zich zorgen over de onzekere groeivooruitzichten. Het lijstje wordt vervolledigd door de instabiliteit op de kapitaalmarkten (50%), de veranderingen op het vlak van regelgeving (41%) en de volatiliteit van de wisselkoersen (29%).
Daling vertrouwen grootst in West-Europa
De daling van het vertouwen in de groeivooruitzichten van de economie is het grootst in West-Europa, wat niet echt een verrassing is gezien de aanhoudende eurocrisis. Slechts 1 op 4 Europese bedrijfsleiders heeft ‘veel vertrouwen’ in de groeivooruitzichten, een sterke daling tegenover vorig jaar (40%). Ons land en Nederland scoren met respectievelijk 12% en 13% beduidend lager dan Duitsland, dat met 47% de uitzondering vormt in Europa. Ook bij CEO’s uit Azië en het Stille Oceaangebied, waar het vertrouwen zakte van 54% vorig jaar naar 42% dit jaar, zijn de vooruitzichten op korte termijn minder rooskleurig. Vooral China kent een grote terugval: daar zakte het vertouwen van 72% vorig jaar naar 51% dit jaar. In India tekent zich een gelijkaardige evolutie af (van 88% naar 55%). Afrika is het enige continent waar het vertrouwen bij CEO’s lijkt toe te nemen: 57% verwacht groei, een stijging van 7 procentpunten ten opzichte van vorig jaar.
Groeikansen in opkomende economieën
De opkomende economieën worden door ondernemers nog steeds gezien als een belangrijke groeipool: wereldwijd vindt 59% van de CEO’s die groeimarkten veel belangrijker voor de toekomst van hun bedrijf dan de meer ontwikkelde en gevestigde economieën. Globaal gezien blijven de BRIC-landen de belangrijkste groeimarkten, gevolgd door de VS en Duitsland. De Belgische CEO zoekt het groeipotentieel wat dichter bij huis: 38% van hen kijkt naar opportuniteiten in Frankrijk, gevolgd door Duitsland (26%) en China (21%).
Het uitbreiden van het marktaandeel in bestaande markten en de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten zijn de twee populairste manieren om groei te verwezenlijken. In ons land scoort dat laatste aspect het hoogst (47%) en komt verstering van het marktaandeel op de tweede plaats (24%). Het aanboren van nieuwe markten, fusies en overnames alsook joint ventures en allianties hinken zowel in ons land als in de rest van de wereld achterop als groeistrategie.
Talent als grootste uitdaging
Iets meer dan de helft van de CEO’s wereldwijd voorziet een toename van het personeelsbestand, ondanks de tegenvallende economie. In België liggen de aanwervingsintenties een stuk lager: zelfs 41% van de ondervraagde CEO’s denkt het personeelsbestand te zullen moeten inkrimpen in 2012.
Het niet voorhanden zijn van het juiste talent is voor heel wat bedrijfsleiders een van de belangrijkste bedreigingen voor mogelijke groei (meer dan de helft wereldwijd, 47% in België). Wereldwijd heeft slechts 1 op 3 CFO’s er vertrouwen in dat ze het juiste talent zullen vinden. In ons land is amper 18% van de ondernemers daarvan overtuigd. Andere belangrijke bedreigingen voor de groei zijn volgens Belgische CEO’s belastingverhogingen (53%), veranderende consumptiepatronen (56%), de stijgende energiekosten (35%) en het onvermogen om groei te financieren (32%).
“Het is ironisch en triest te moeten vaststellen dat, nu onze economie het zo moeilijk heeft, een gebrek aan gekwalificeerd personeel de groei belemmert. Op dat vlak heeft de overheid een belangrijke rol te spelen: ons onderwijs moet werk maken van een betere opleiding van technische personeel, dat nog steeds moeilijk te vinden blijkt”, zo besluit Karel De Baere.
Voor de vijftiende editie van de jaarlijkse Global CEO Survey van PwC werden in Q4 van vorig jaar 1.258 CEO’s geïnterviewd in 60 landen. 291 interviews vonden plaats in West-Europa, 440 in Azië, 150 in Latijns-Amerika, 236 in Noord-Amerika, 88 In Centraal- en Oost-Europa en 53 in het Midden-Oosten en Afrika. In ons land werden 34 CEO’s uit verschillende sectoren ondervraagd.