Dikwijls werkt hij overigens samen met iemand anders in het bedrijf. Hebzucht en bedrieglijkheid spelen daarbij wel een rol, maar zijn niet de enige of zelfs de belangrijkste factoren. Dikwijls gaat het om mensen die al lang actief zijn in een organisatie en die door een of ander element uit hun evenwicht worden gebracht en mede daardoor in de fout gaan. Denk daarbij aan financiële problemen, ontevredenheid over het werk, al te agressieve doelstellingen of gewoon een al te verlokkelijke opportuniteit, zo concluderen de auteurs van de studie ‘Who is the typical fraudster?’ van KPMG.

Voor hun studie analyseerden de auteurs 348 gedocumenteerde fraudegevallen in 69 landen. De eerste conclusie was alvast dat we fraudeurs vooral moeten zoeken in het hoger management (één op drie gevallen), in het management (iets minder dan één op drie), in de raad van bestuur (één op vijf). In één van de vijf gevallen betrof het een gewone medewerker. De meeste fraudeurs, 32 procent, werken op finance (in een vorige studie was dat 36%). Hun toegang tot bedrijfsbezitingen, financiële rapportering en kredietlijnen biedt hen vele opportuniteiten.

Op die regel zijn uitzonderingen. Zo worden nogal wat vertrouwenspersonen uit finance uitgestuurd naar Centraal en Oost-Europa om er als vertrouwenspersoon de lokale entiteit te leiden. Ze moeten er niet alleen de nodige ervaring inbrengen, maar ook een oogje in het zeil houden. In die functie werken ze als klokkenluider en starten ze de onderzoeken op.

De tweede waarschijnlijkste stoel is die van de CEO of in zijn onmiddellijke omgeving (één op vier), in operations en sales (één op vier van de gevallen). Medewerkers in de juridische afdeling zijn de minst waarschijnlijke kandidaat-verdachten voor fraude.

Fraudeurs werken meestal ook al langere tijd in de organisatie. Zes op tien gevallen is al vijf jaar aan de slag, één op drie werkt er al tien jaar of meer. Gegeven het feit dat de meeste fraudes al makkelijk twee tot drie jaar aan de gang zijn voor ze worden ontdekt, kan men veronderstellen dat de meeste fraudeurs niet in dienst komen met de intentie om te frauderen. De onderzoekers vermoeden dat er dikwijls een aanleiding is in de persoonlijke sfeer of ingrijpende veranderingen in de eigen werksfeer, bijvoorbeeld druk ten gevolge van extreme doelstellingen. Ze kennen ondertussen de zwakheden en de gaatjes in de bestaande controlesystemen.

Abonnees lezen meer hierover in FDMagazine.